«Δον Κιχότε ντε λα Μάντσα» του Μιγκέλ ντε Θερβάντες

Συγγραφέας: Miguel de Cervantes
Τίτλος πρωτοτύπου: Don Quijote de la Mancha (Edición del Instituto Cervantes, dirigida por Francisco Rico, Βαρκελώνη 2004)
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: 1ο μέρος 1605, 2ο μέρος 1615
Ελληνικός τίτλος: Δον Κιχότε ντε λα Μάντσα
Τόμοι: 2
Μετάφραση - Εισαγωγή - Σημειώσεις: Μελίνα Παναγιωτίδου
Διορθώσεις: Χριστίνα Τούτουνα
Εκδόσεις: Βιβλιοπωλείον της "Εστίας"
Έτος 1ης έκδοσης: 2009 (1ο μέρος), 2018 (2ο μέρος)

Όταν το 1605 ο Θερβάντες συστηνόταν στο υποψήφιο αναγνωστικό κοινό του ως «πατριός» του ευφάνταστου ιδαλγού δον Κιχότε ντε λα Μάντσα, πιθανότατα γνώριζε ότι το έργο του ήταν ένα πειραματικό λογοτέχνημα που βρισκόταν πολύ μπροστά από την εποχή του. Ίσως ήταν δύσκολο να προβλέψει ότι την ίδια κιόλας χρονιά οι δύο ήρωές του θα παρήλαυναν σε μια μασκαράτα στο Βαγιαδολίδ και, μόλις δύο χρόνια αργότερα, στο Περού. Αλλά μάλλον δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι έκτοτε το βιβλίο του δεν θα έπαυε να εκδίδεται και να μεταφράζεται σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, ότι θα θεμελίωνε το μοντέρνο μυθιστόρημα ή ότι θα προκαλούσε τη συγγραφή ακαταμέτρητων χιλιάδων τόμων και θα απασχολούσε όλους τους μείζονες κατοπινούς του συγγραφείς και στοχαστές.

Γεννημένος ανάμεσα στην άμπωτη της Αναγέννησης και την πλημμυρίδα της Αντιμεταρρύθμισης, γόνος όλης της προγενέστερης λογοτεχνικής παράδοσης και τολμηρός ανανεωτής της, ο Δον Κιχότε ντε λα Μάντσα, είτε ως ιδαλγός είτε ως ιππότης, αειθαλής και αθάνατος, διαλέγεται πλέον με το γίγνεσθαι των δικών μας καιρών.

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

http://www.hestia.gr/

«Κοκκινοσκουφίτσα στο Μανχάταν» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε

Συγγραφέας: Carmen Martín Gaite
Τίτλος πρωτοτύπου: Caperucita en Manhattan
Είδος έργου: Νεανικό μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: 1990
Ελληνικός τίτλος: Κοκκινοσκουφίτσα στο Μανχάτταν
Μετάφραση: Βαγγέλης Νικολόπουλος
Διορθώσεις: Καίτη Νικολοπούλου
Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα
Σειρά: Το Πατάρι
Έτος 1ης έκδοσης: 1999

Το μυθιστόρημα Κοκκινοσκουφίτσα στο Μανχάτταν είναι πλέον ένα κλασικό έργο ανάμεσα σ' αυτά που μιλούν για τη μύηση στην ενήλικη ζωή, τους κινδύνους που αντιμετωπίζει κανείς σ' αυτή του την πορεία και την ανάγκη να γίνει όλο αυτό μέσα σε συνθήκες ελευθερίας και -γιατί όχι- μοναχικότητας. Η Carmen Martín Gaite αναδημιουργεί αριστοτεχνικά την ιστορία της Κοκκινοσκουφίτσας, όχι πλέον μέσα σ' ένα δάσος αλλά στην κοινωνία και την εποχή που ζούμε, με ένα κορίτσι του σήμερα που κινείται στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης κι όπου το Μπρούκλιν, το Σέντραλ Παρκ και το Άγαλμα της Ελευθερίας μετατρέπονται σε συμβολικές εικόνες σ' αυτή την πορεία προς την ατομική ελευθερία και επιβεβαίωση. Ο κύριος Γουλφ, η Μις Λούνατικ κ.ά., είναι οι χαρακτήρες του έργου, τόσο διαφορετικοί και τόσο όμοιοι με αυτούς του κλασικού παραμυθιού. Η Κοκκινοσκουφίτσα στο Μανχάταν είναι πλέον μια από τις κλασικές επιτυχίες της νεανικής λογοτεχνίας και μας δίνει την ευκαιρία να προβληματιστούμε για τον δικό μας κόσμο, για τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε την κοινωνία μας και για τις σχέσεις μας μ' αυτή.

      Ηλίας Οικονομόπουλος

«Η γοργόνα» της Εμίλια Πάρδο Μπαθάν

Μια ιστορία δοσμένη με απαράμιλλη μαεστρία από την Εμίλια Πάρδο Μπαθάν, τη σημαντικότερη ισπανίδα συγγραφέα του 19ου αιώνα.

Συγγραφέας: Emilia Pardo Bazán
Τίτλος πρωτοτύπου: La serpe
Είδος έργου: Νουβέλα
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: 1920
Ελληνικός τίτλος: Η γοργόνα
Μετάφραση: Δώρα Δημητρίου
Εκδόσεις: Πάπυρος
Έτος έκδοσης: 2010

Μια παλιά κατάρα βαραίνει τον οίκο των Απόντε στη Γαλικία. Ποτέ καμιά γενιά δεν απέκτησε πάνω από έναν απόγονο ούτε και κανείς αρσενικός Απόντε κατάφερε ν' αντισταθεί στο κάλεσμα της θάλασσας και της Γοργόνας, στο κάλεσμα του πόθου, της σαγήνης αλλά και του θανάτου μαζί. Μια συναρπαστική ιστορία από τη Γαλικία, τη χώρα των θρύλων και των μαγισσών, δοσμένη με απαράμιλλη μαεστρία από την Εμίλια Πάρδο Μπαθάν, τη σημαντικότερη ισπανίδα συγγραφέα του 19ου αιώνα.

      (Από την παρουσίαση του βιβλίου στο οπισθόφυλλο)

Βρείτε το βιβλίο (ενδεικτικά): https://www.politeianet.gr/

«Εκατό ερωτικά σονέτα» του Πάμπλο Νερούδα

Ένα κλασικό πλέον βιβλίο, σε μια κλασική ελληνική έκδοση, που δεν θα έπρεπε να λείπει από καμία βιβλιοθήκη.

Συγγραφέας: Pablo Neruda
Τίτλος πρωτοτύπου: Cien sonetos de amor
Είδος έργου: Ποίηση
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: Editorial Losada, 1959
Ελληνικός τίτλος: Εκατό ερωτικά σονέτα
Μετάφραση - Πρόλογος: Ηλίας Ματθαίου
Επιμέλεια: Δημήτρης Παπακώστας
Εκδόσεις: Γνώση
Σειρά: Ξένη ποίηση
Έτος 2ης έκδοσης: 1994 (1η έκδοση 1988)

Σχετικά με το Σονέτο, ο Νερούδα το διάλεξε ως την κατάλληλη φόρμα εξύμνησης του έρωτά του για τη Ματίλντε, τη γυναίκα με την οποία έζησε τα περισσότερα χρόνια της ερωτικής του ζωής, ίσως για να βάλει κάποιο φραγμό στην ποιητική του πληθωρικότητα ή για να πληρώσει, κι εκείνος με τη σειρά του τον καθιερωμένο φόρο στο κλασικό αυτό στιχουργικό είδος.

Πολύ μεγάλη σημασία για τους μεταφραστές των εκατό αυτών σονέτων έχει το γεγονός ότι, με εξαίρεση ένα μόνο σονέτο, το υπ' αριθμόν 66 (LXVI), ο Νερούδα δεν ακολουθεί, για ευκολία του, προφανώς, ούτε τον κλασικό, ούτε κανέναν άλλον κανόνα ομοιοκαταληξιών. Και τα εκατό σονέτα έχουν 14 στίχους, είτε ένδεκασύλλαβους, είτε δεκατετρασύλλαβους αλεξανδρινούς, κατά τη συνήθεια πολλών μοντερνιστών ποιητών, και τα εκατό χωρίζονται στα τυπικά δύο τετράστιχα και δύο τρίστιχα, άλλα μόνο σε ένα από τα εκατό, στο εξηκοστό έκτο, ακολουθείται ο κλασικός κανόνας των ομοιοκαταληξιών. Στα υπόλοιπα ενενήντα εννιά δεν υπάρχουν καθόλου ομοιοκαταληξίες. Αυτό δίνει στον μεταφραστή τη δυνατότητα να επιχειρήσει την απόδοση των σονέτων στη γλώσσα του χωρίς να τον βασανίζει το άγχος -και μάλιστα όχι μια φορά, παρά εκατό- ότι προδίδει το πρωτότυπο, αρκεί να πετύχει την απαραίτητη ισορροπία ανάμεσα στη μετρική του στίχου και την αντιστοιχία των λέξεων.

      (Από τον πρόλογο της έκδοσης)

Σονέτο 17

Δε σ’ αγαπώ σαν νάσουν ρόδο αλατιού, τοπάζι, 
σαΐτα από γαρούφαλα που τη φωτιά πληθαίνουν: 
σ’ αγαπώ ως αγαπιούνται κάποια πράγματα σκούρα, 
μυστικά, μεσ’ από την ψυχή και τον ίσκιο. 

Σ’ αγαπώ καθώς κάποιο φυτό που δεν ανθίζει, 
μα που μέσα του κρύβει το λουλουδόφως όλο, 
και ζει απ’τον έρωτά σου σκοτεινό στο κορμί μου 
τ’ άρωμα που σφιγμένο μ’ ανέβηκε απ’ το χώμα. 

Σ’ αγαπώ μη γνωρίζοντάς πώς, από πού και πότε, 
σ’ αγαπώ στα ίσια δίχως πρόβλημα ή περηφάνια: 
σ’ αγαπώ έτσι γιατί δεν ξέρω μ’ αλλον τρόπο, 

παρά μ’ ετούτον όπου δεν είμαι μήτε είσαι, 
που το χέρι σου πάνω μου το νοιώθω σα δικό μου, 
που όταν κοιμάμαι κλείνουν και τα δικά σου μάτια.

«Η Τσιγγανοπούλα» του Μιγκέλ ντε Θερβάντες

   Συγγραφέας: Miguel de Cervantes
   Τίτλος πρωτοτύπου: La gitanilla
   Είδος έργου: Νουβέλα
   1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: 1613
   Ελληνικός τίτλος: Η Τσιγγανοπούλα
   Μετάφραση - Εισαγωγή - Σημειώσεις: Ηλίας Ματθαίου
   Εκδόσεις: Γνώση
   Έτος έκδοσης: χ.χ.

Η πρώτη από τις λεγόμενες Παραδειγματικές Νουβέλες (Novelas Ejemplares) του Θερβάντες, μια σειρά από αφηγήματα επηρεασμένα από το σύντομο ιταλικό μυθιστόρημα της εποχής, στο οποίο όμως ο Θερβάντες άφησε την προσωπική του σφραγίδα προσθέτοντας πρωτοπορικά χαρακτηριστικά που το φέρνουν πιο κοντά στο σημερινό διήγημα. Συγκεκριμένα, έδωσε περισσότερη σημασία στους διαλόγους, τους οποίους χρησιμοποίησε με μεγαλύτερη συχνότητα, περιόρισε το φανταστικό στοιχείο δίνοντας περισσότερη σημασία στην πραγματική ζωή και εφοδίασε τα έργα του με μεγαλύτερη αληθοφάνεια. Ακόμα, ασχολήθηκε με τον ψυχολογικό κόσμο των ηρώων του, τους οποίους έβαλε σε πραγματικά, καθημερινά περιβάλλοντα. 

Στην Τσιγκανοπούλα, ένα από τα πιο ιδεαλιστικά έργα της συλλογής του, μάς αφηγείται τους έρωτες της τσιγγάνας Πρεθιόσα με έναν ιππότη, ο οποίος αποφασίζει να αφήσει τη ζωή του, να την ακολουθήσει και στο τέλος να την παντρευτεί. Η έκπληξη έρχεται όταν αποκαλύπτεται ότι η Πρεθιόσα είναι αριστοκρατικής καταγωγής. 

Σ' ευτό το έργο ο Θερβάντες, σε αντίθεση με τα δεδομένα της εποχής, βλέπει με συμπάθεια τον κόσμο των τσιγγάνων και αμβλύνει τα περιγράμματα των ηρώων και του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο τους τοποθετεί χωρίς να χάνεται όμως η επαφή με την πραγματικότητα, κάτι που είναι χαρακτηριστικό του Θερβάντες και που τον κάνει τον μεγάλο πρωτοπόρο της εποχής του.

Η μετάφραση του Ηλία Ματθαίου υποδειγματική και τίμια.

     Η. Ο.

«Αποχαιρετισμός στα Κύθηρα» - ποίημα του Χοσέ Μαρία Άλβαρεθ

José María Álvarez (1942-2024)
Αποχαιρετισμός στα Κύθηρα (Despedida en Citerea, 1977)

Από το βιβλίο Museo de cera

Μετάφραση: Ηλίας Οικονομόπουλος (1986, 2021)

Ακόμα είναι ζεστό το περίγραμμά σου στο κρεβάτι
Δεν θέλω να δω το πλοίο που σε μεταφέρει
Προς κάπου για πάντα
Να ξυπνώ πολύ αργά
Και πάλι
Να παίρνω μόνος πρωινό
Ν’ αφήσω τον καιρό
Κι άλλα σεντόνια
Κι άλλους προσκεκλημένους
Να μας σβήσουν.

Aún está caliente tu silueta en la cama
No quiero ver el barco que te lleva
A dónde para siempre
Despertarme muy tarde Y otra vez
Desayunar sólo Dejar que el tiempo
Y otras sábanas y otros
Huéspedes nos borren.

«Εκεί που πεθαίνει ο άνεμος» του Αλμπέρτ Μπελτράν Μπας

Ένα αξέχαστο ταξίδι στην ιστορία της Ισπανίας μέσα από τα μάτια ενός δεκαπεντάχρονου αγοριού.

Συγγραφέας: Albert Bertran Bas
Τίτλος πρωτοτύπου: La memoria eres tú
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην καταλανική γλώσσα: 2022
Ελληνικός τίτλος: Εκεί που πεθαίνει ο άνεμος
Μετάφραση: Αγγελική Βασιλάκου
Εκδόσεις: Κλειδάριθμος
Έτος έκδοσης: 2022

Ο Όμηρος, ένα δεκαπεντάχρονο αγόρι από μια εύπορη οικογένεια, χάνει τους γονείς του στον εμφύλιο της Ισπανίας. Στην προσπάθειά του να επιβιώσει, καταλήγει σε μια σπηλιά στα σύνορα της Γαλλίας.

Η Χλόη, ένα αδάμαστο κορίτσι, είναι η πρώτη μεταξύ των ανταρτών. Έχει ένα μυστικό καταφύγιο –μια σπηλιά με θησαυρούς– γεμάτη απ’ ό,τι ξεφορτώνεται το ανθρώπινο ποτάμι των αμάχων κι εξόριστων, που μετά την επικράτηση του Φράνκο επιχειρεί τη μεγάλη φυγή προς τα σύνορα της Γαλλίας.

Ακόμα κι αν ανήκουν σε διαφορετικούς κόσμους, ο Όμηρος και η Χλόη θα συνδεθούν με έναν μοναδικό τρόπο, σε μια επικίνδυνη στιγμή της Ιστορίας.

Το μυθιστόρημα Εκεί που πεθαίνει ο άνεμος βασίζεται στις πραγματικές αναμνήσεις του παππού του συγγραφέα. Είναι ένα μοναδικό ταξίδι ενηλικίωσης στο οποίο παρελαύνουν πρόσωπα όπως ο Ρόμπερτ Κάππα, ο Χέμινγουεϊ, ο Χίτλερ, ο Ματσάδο ή η Μπέλα Ντορίτα· παρουσιάζοντάς μας μέρη μυθικά, όπως το κλαμπ Μολίνο και στιγμές ιστορικές όπως η βύθιση του πολεμικού πλοίου Ουρουγουάη, η είσοδος των φρανκικών στη Βαρκελώνη και η συνάντηση του Φράνκο με τον Χίτλερ στην Χεντάγια.

Πηγή: https://www.klidarithmos.gr/

«Εκλογή ποιημάτων» του Ραφαέλ Αλμπέρτι

Ο Ραφαέλ Αλμπέρτι γεννήθηκε το 1902 στην Ισπανία. Ποιητής και ζωγράφος, έλαβε μέρος στον αντιφασιστικό αγώνα κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Αργότερα αυτοεξορίστηκε στην Γαλλία και την Ιταλία. Ως ποιητής, με έντονο πολιτικό λόγο, τιμήθηκε με πολλά βραβεία και διακρίσεις. Έφυγε από τη ζωή το 1999.

Συγγραφέας: Rafael Alberti
Τίτλος ελληνικής έκδοσης: Εκλογή ποιημάτων
Είδος έργου: Ποίηση
Μετάφραση - Πρόλογος: Τάκης Βαρβιτσιώτης
Εκδόσεις: Ιωλκός
Σειρά: Ποιητές απ' όλο τον κόσμο
Έτος έκδοσης: 2002

Ο Ραφαέλ Αλμπέρτι είναι ένας από τους πιο επιφανείς Ισπανούς ποιητές. Μεγάλοι Έλληνες λογοτέχνες θαύμασαν κι εκτίμησαν το γνήσιο ποιητικό λόγο του. Το βιβλίο, σε μετάφραση και με εισαγωγή του διακεκριμένου ποιητή Τάκη Βαρβιτσιώτη, αποτελείται από 11 ενότητες ταξινομημένες χρονολογικά κι από 30 αντιπροσωπευτικά ποιήματα, αποτίοντας φόρο τιμής στο μεγάλο Ισπανό ποιητή.

Πηγή: https://iolcos.gr/

«Πυρετός του Μπουένος Άιρες και άλλα νεανικά ποιήματα (1923-1929)» του Χόρχε Λουίς Μπόρχες

Συγγραφέας: Jorge Luis Borges
Τίτλος ελληνικής έκδοσης: Πυρετός του Μπουένος Άιρες και άλλα νεανικά ποιήματα (1923-1929)
Είδος έργου: Ποίηση
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: Fervor de Buenos Aires (1923), Luna de enfrente (1925), Cuaderno San Martín (1929)
Εισαγωγή - Μετάφραση - Σημειώσεις: Δημήτρης Καλοκύρης
Επιμέλεια: Ελένη Κεχαγιόγλου
Διορθώσεις: Αρετή Μπουκάλα
Εκδόσεις: Πατάκης
Έτος έκδοσης: 2022

Οι τρεις νεανικές ποιητικές συλλογές του Χ. Λ. Μπόρχες, η πρώτη φάση της δημιουργικής του διαδρομής στη λογοτεχνία. Πενήντα οκτώ ποιήματα, τα περισσότερα μεταφρασμένα στη γλώσσα μας για πρώτη φορά. Τα πρώτα βήματα ενός νεαρού ποιητή που έμελλε να κατακτήσει με τη γραφή του την οικουμένη.

Το 1923 εκδίδεται η πρώτη ποιητική συλλογή του. Πυρετός του Μπουένος Άιρες, και σε αυτή εμφανίζονται ήδη καθαρά ορισμένα μοτίβα (καθρέφτες, ξίφη, κήποι, άστρα, ρόδα) που θα τον ακολουθήσουν σ' ολόκληρο τον ποιητικό και πεζογραφικό του λαβύρινθο. Ακολουθεί, δύο χρόνια μετά, η δεύτερη συλλογή του. Αντικρινό φεγγάρι, και το 1929 η τρίτη, υπό τον τίτλο Τετράδιο Σαν Μαρτίν. "San Martin" ήταν μια μάρκα φθηνών σχολικών τετραδίων πολύ διαδεδομένων στην Αργεντινή ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, με χαρακτηριστικό βαθυκόκκινο εξώφυλλο, που όφειλαν το όνομά τους στον εθνικό ήρωα της χώρας, τον στρατηγό Σαν Μαρτίν. Στη συλλογή αυτή ενδεχομένως ο Μπόρχες ήθελε κατά κάποιον τρόπο να αποτίσει φόρο τιμής στους δασκάλους του.

«Τα ποιήματα αυτά» σημειώνει ο Δημήτρης Καλοκύρης στην εισαγωγή του «αν ήταν γραμμένα στα ελληνικά, τη δεκαετία του 1920, ίσως είχαν κάποιους παλαμικούς απόηχους (στον βαθμό που κι ο Παλαμάς συγγενεύει εξ αγχιστείας με τον Ουίτμαν) ή έναν σεφερικό τόνο στο κλίμα της Στροφής. Είναι γραμμένα εκατό χρόνια πριν, κρατούν όμως ακόμα και σήμερα τα πρωτοποριακά τους χαρακτηριστικά και τη λόγια φρεσκάδα τους».

           (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Κάρλος Ντρουμόντ ντε Αντράντε (Βραζιλία 1902-1987) – "Διεθνές Συνέδριο του Φόβου" (1940)

Προσωρινά δε θα τραγουδήσουμε τον έρωτα,
που βρήκε καταφύγιο πιο χαμηλά κι απ’ τα υπόγεια.
Θα τραγουδήσουμε το φόβο, που αποστειρώνει τ’ αγκαλιάσματα,
δε θα τραγουδήσουμε το μίσος, γιατί αυτό δεν υπάρχει,
μόνο ο φόβος υπάρχει, πατέρας μας και σύντροφός μας,
ο μεγάλος φόβος της ενδοχώρας, των θαλασσών, των ερήμων,
ο φόβος των στρατιωτών, ο φόβος των μανάδων, ο φόβος των εκκλησιών,
θα τραγουδήσουμε το φόβο των δικτατόρων, το φόβο των δημοκρατών,
θα τραγουδήσουμε το φόβο του θανάτου και το φόβο του μετά θάνατον,
ύστερα θα πεθάνουμε από φόβο
και πάνω στους τάφους μας θα γεννηθούν χλωμά και φοβητσιάρικα λουλούδια.

      (Μετάφραση από τα πορτογαλικά: Ηλίας Οικονομόπουλος, 2021)

***Τον μεγάλο Βραζιλιάνο ποιητή Κάρλος Ντρουμόντ ντε Αντράντε (Carlos Drummond de Andrade, 1902-1987) έχουμε παρουσιάσει εδώ, μαζί με δύο ποιήματά του ακόμη.

«Ο βασιλιάς της Αβάνας» του Πέδρο Χουάν Γκουτιέρες

Ένα μυθιστόρημα βασισμένο σε πραγματικά στοιχεία, γραμμένο στεγνά, χωρίς φτιασίδια και στολίδια, από τα καλύτερα δείγματα στα βήματα της παράδοσης του βρόμικου ρεαλισμού.

Συγγραφέας: Pedro Juan Gutiérrez
Τίτλος πρωτοτύπου: El Rey de La Habana
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: 1999
Ελληνικός τίτλος: Ο βασιλιάς της Αβάνας
Μετάφραση: Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Έτος έκδοσης: 2009

Στους δρόμους της Αβάνας του 1990 ένας έφηβος προσπαθεί να επιβιώσει. Η ιστορία του είναι η αφορμή για να ξετυλιχτεί μπροστά στα μάτια μας ένας κόσμος τρομακτικός και αποκαλυπτικός: ζητιάνοι, πόρνες, τραβεστί, μικροπωλητές, αλήτες, μπεκρήδες, άνθρωποι που ζουν στα ερείπια εγκαταλειμμένων κτιρίων, άφραγκοι, πεινασμένοι, πάντοτε στα όρια του θανάτου. Επιμένουν όμως να αγωνίζονται για να ζήσουν μια μέρα ακόμα, να αγαπήσουν και να αγαπηθούν, να βρουν κάπου τρυφερότητα. Αυτό μόνο.

Πηγή: https://www.metaixmio.gr/

«Ο διάλογος των σκύλων» του Μιγέλ ντε Θερβάντες

Συγγραφέας: Miguel de Cervantes
Τίτλος πρωτοτύπου: El coloquio de los perros
Είδος έργου: Διήγημα
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: 1613
Ελληνικός τίτλος: Ο διάλογος των σκύλων
ISBN: 9789602358771
Μετάφραση: Άγγελος Δόξας
Εκδόσεις: Γνώση
Έτος έκδοσης: 2015

Αριστούργημα που θεωρήθηκε από την κριτική ισάξιο του Δον Κιχώτη, ο Διάλογος των σκύλων ανήκει στις Υποδειγματικές διηγήσεις του Θερβάντες και αποτελεί συνέχεια της ιστορίας Γάμος ψεύτης. Ένας επίδοξος μνηστήρας, άθλια εξαπατημένος από τη μέλλουσα γυναίκα του, καταλήγει στο Νοσοκομείο της Αναστάσεως, στη Βαγιαδολίδ, μ' ένα βαρύτατο αφροδίσιο νόσημα. Εκεί, από το ανοιχτό παράθυρο του θαλάμου του, ακούει τα μεσάνυχτα δυο σκύλους που κουβεντιάζουν. Οι σκύλοι κουτσομπολεύουν τα αφεντικά τους και τους ανθρώπους της γειτονιάς, κάνουνε φύλλο φτερό τα ήθη και την κοινωνία της εποχής τους, και ο Θερβάντες αφήνει τον αναγνώστη ν' αποφασίσει μόνος του αν η συζήτηση είναι αληθινή, ή αν υπάρχει μόνο στη φαντασία ενός αρρώστου που ψήνεται στον πυρετό.

Βρείτε το βιβλίο: https://www.protoporia.gr/

Πρόσφατη κυκλοφορία - «Η νύχτα θα είναι μεγάλη» του Σαντιάγο Γκαμπόα

Συγγραφέας: Santiago Gamboa
Τίτλος πρωτοτύπου: Será larga la noche
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: 2020
Ελληνικός τίτλος: Η νύχτα θα είναι μεγάλη
Αριθμός σελίδων: 528
ISBN: 9786182201619
Μετάφραση: Δήμητρα Σταυρίδου
Επιμέλεια: Μίνα Ευσταθίου
Εκδόσεις: Διόπτρα
Έτος έκδοσης: 2023

Ένα μικρό κομβόι αυτοκινήτων πέφτει σε ένοπλη ενέδρα σ’ έναν αγροτικό δρόμο στην επαρχία της Κάουκα. Ο μόνος μάρτυρας του μακελειού είναι ένα νεαρό αγόρι.

Λίγο αργότερα στο σημείο της σύγκρουσης όλα τα ίχνη έχουν εξαφανιστεί – από τα χτυπημένα αυτοκίνητα και τα πτώματα μέχρι τον τελευταίο κάλυκα. Είναι λες και τίποτε δεν συνέβη ποτέ εκεί.

Μια ανώνυμη καταγγελία γίνεται αιτία να ξεκινήσει η έρευνα. Ένας εισαγγελέας, μια τολμηρή δημοσιογράφος και η βοηθός της αναζητούν με κάθε κόστος την αλήθεια. Αλλά κανένα στόμα δεν ανοίγει και σ’ αυτή την περιοχή, ένα από τα μεγαλύτερα «θερμοκήπια βίας» στην Κολομβία, οι δράστες θα μπορούσαν να είναι πολλοί: αντιφρονούντες, συμμορίες, ο στρατός. Ή ίσως οι εκκλησίες, που ανταγωνίζονται λυσσαλέα για την επικράτηση στη σημερινή Κολομβία...

Ένα τραχύ και αιφνιδιαστικό θρίλερ, που αποτυπώνει με ακρίβεια μια χώρα όπου η βία, η διαφθορά και η απελπισία παίρνουν κάθε μέρα νέα, όλο και πιο απροσδόκητη μορφή...

      (Από την παρουσίαση του βιβλίου)

«Το Βιβλίο της Ανησυχίας» του Φερνάντο Πεσσόα

Ένα μεγάλο έργο του κορυφαίου εκπροσώπου της πορτογαλικής λογοτεχνίας.

Συγγραφέας: Fernando Pessoa
Τίτλος πρωτοτύπου: Livro do Desassossego
Είδος έργου: Αποσπάσματα ημερολογίου
1η έκδοση στην πορτογαλική γλώσσα: Ática Editora, Lisboa 1982
Ελληνικός τίτλος: Το Βιβλίο της Ανησυχίας
Αριθμός σελίδων: 192
ISBN: 978-960-221-012-3
Μετάφραση - Πρόλογος: Άννυ Σπυράκου
Επιμέλεια: Αρετή Μπουκάλα
Εκδόσεις: Αλεξάνδρεια
Έτος 4ης (παρούσας) έκδοσης: 1997 (1η έκδοση 1993)

Αποσπασματικό, κρυφό ημερολόγιο, κείμενο εναγώνιας ενδοσκόπησης, απόπειρα εξερεύνησης του φαινομένου της ύπαρξης, ανίχνευση των ορίων ανάμεσα στο είναι και το μη είναι, μα πάνω απ’ όλα μια ατέρμονη αυτό-εξιστόρηση, είναι το Βιβλίο της Ανησυχίας όπου, πίσω από τις εξομολογήσεις του διάφανου βοηθού λογιστή Μπερνάντο Σουάρες, διακρίνουμε μια από τις δεσπόζουσες φυσιογνωμίες της παγκόσμιας λογοτεχνίας του 20ου αιώνα, τον Πορτογάλο ποιητή Φερνάντο Πεσσόα. Το έργο που άφησε ανέκδοτο σχεδόν στο σύνολο του, πεθαίνοντας το 1935, είναι τεράστιο και πολύμορφο: ένα μεγάλο τμήμα του υπογράφεται από τους «ετερώνυμους», δημιουργήματα της φαντασίας του ποιητή που διαθέτουν αυτόνομο λογοτεχνικό ύφος και έργο, όπως και αυτόνομη πλαστή βιογραφία. Καθώς αρχίζει να γίνεται πλέον γνωστό με τη σταδιακή έκδοση αποκαλύπτει τον άνθρωπο που θέλησε να οικοδομήσει μόνος του μια ολόκληρη λογοτεχνία. Το Βιβλίο της Ανησυχίας κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στη Πορτογαλία το 1982 για να αναγνωριστεί με τις πολλαπλές μεταφράσεις του σαν ένα από τα έργα-κλειδιά που σφραγίζουν τον αιώνα.

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο - «Η διαφάνεια του χρόνου» του Λεονάρδο Παδούρα

Συγγραφέας: Leonardo Padura
Τίτλος πρωτοτύπου: La transparencia del tiempo
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: 2018
Ελληνικός τίτλος: Η διαφάνεια του χρόνου
Μετάφραση: Κώστας Αθανασίου
Επιμέλεια: Ελευθερία Κοψιδά
Εκδόσεις: Καστανιώτης
Έτος έκδοσης: 2018

Ο Μάριο Κόντε, καθώς πλησιάζει όλο και πιο πολύ τα εξήντα του χρόνια, αναζητεί τρόπους να ξεπεράσει την προσωπική κρίση που αντιμετωπίζει αλλά, συγχρόνως, ανησυχεί όλο και περισσότερο για την κατάσταση της χώρας του. Και τότε παρουσιάζεται μια απρόσμενη δουλειά: ένας παλιός συμμαθητής του, ο Μπόμπι, ζητάει τη βοήθειά του και του αναθέτει να ξαναβρεί το άγαλμα μιας Μαύρης Παρθένου που του έχουν κλέψει. Ο Κόντε ανακαλύπτει ότι το συγκεκριμένο άγαλμα μπορεί τελικά να είναι ακόμα πιο πολύτιμο απ' ό,τι του έχουν πει. Με την έρευνά του θα οδηγηθεί στο μακρινό παρελθόν, θα μάθει ακόμα και για τον άνθρωπο που –προσπαθώντας να ξεφύγει απ' τον Ισπανικό Εμφύλιο– ταξίδεψε ως λαθρεπιβάτης μέχρι την Κούβα, φέρνοντας την Μαύρη Παρθένο από τα Καταλανικά Πυρηναία. Ο Κόντε σιγά σιγά καταδύεται στον υπόκοσμο μιας σκοτεινής Αβάνας που καταρρέει, πέφτει πάνω σε ύποπτους και πτώματα ενώ, την ίδια στιγμή, έρχεται σε επαφή με το απίστευτο κύκλωμα των εμπόρων και των συλλεκτών έργων τέχνης. Στο νέο εκπληκτικό του μυθιστόρημα ο Λεονάρδο Παδούρα αφηγείται μια επική ιστορία που ξεκινάει από τις Σταυροφορίες και φτάνει μέχρι τις μέρες μας.

           (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Βιβλίο - «Ο λαβύρινθος της μοναξιάς» του Οκτάβιο Πας

Κορυφαίο δοκίμιο του νομπελίστα ποιητή και στοχαστή, η παραδειγματική αυτή μελέτη της μεξικανικής ταυτότητας είναι ταυτόχρονα μια ξενάγηση στον ζοφερό λαβύρινθο της ιστορίας και της ψυχής, εκεί όπου πλανιέται μοναχικά ο σύγχρονος άνθρωπος, αναζητώντας την έξοδο προς την κοινωνία και τον έρωτα.

Συγγραφέας: Octavio Paz
Τίτλος πρωτοτύπου: El laberinto de la soledad
Είδος έργου: Δοκίμιο
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: Fondo de Cultura Económica, 1950
Ελληνικός τίτλος: Ο λαβύρινθος της μοναξιάς
Μετάφραση - Πρόλογος: Ντιάνα Μπόμπολου
Επιμέλεια: Δήμητρα Τουλάτου
Εκδόσεις: Αλεξάνδρεια
Σειρά: Κείμενα και στοχασμοί
Έτος έκδοσης: 1995

Η μοναξιά, το να νιώθει κανείς και να ξέρει ότι είναι μόνος, απόμακρος από τον κόσμο και ξένος προς τον εαυτό του, χωριστός απ’ αυτόν, δεν αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό του Μεξικανού. Όλοι μας, κάποια στιγμή της ζωής μας, νιώθουμε μόνοι. Κι ακόμη χειρότερα: είμαστε μόνοι. Η ζωή είναι αποκοπή απ’ αυτό που ήμασταν και βάπτισμα σε αυτό που θα γίνουμε, σε ένα πάντα παράδοξο μέλλον. Η μοναξιά είναι ο έσχατος κύκλος της ανθρώπινης μοίρας. Ο άνθρωπος είναι το μοναδικό ον που νιώθει μόνο και το μοναδικό που αποζητεί τους άλλους […] Σήμερα, η εξουσία καταργεί τη μοναξιά, διά νόμου. Και, μαζί μ’ αυτή, τον έρωτα, παράνομη και ηρωική μορφή μέθεξης. Η προάσπιση του έρωτα αποτελούσε ανέκαθεν πράξη αντικοινωνική και επικίνδυνη. Σήμερα αρχίζει να γίνεται πραγματικά επαναστατική. (Από το βιβλίο)

Πηγή: https://alexandria-publ.gr/

Βρείτε το βιβλίο (ενδεικτικά): https://www.politeianet.gr/

Konstantinos Kavafis - «Ítaca»

Cuando salgas a la ida hacia Ítaca,
pide que sea largo el camino,
lleno de aventuras, lleno de conocimientos.
A los Lestrígones y a los Cíclopes,
al iracundo Poseidón no temas,
tales en tu camino nunca encontrarás,
si elevado permanece tu pensamiento, si elegida
emoción pulsa tu espíritu y tu cuerpo.
A los Lestrígones y a los Cíclopes,
al feroz Poseidón no encontrarás,
si dentro de tu alma no los llevas,
si tu alma ante ti no los eleva.

Pide que sea largo el camino.
Que muchas sean las alboradas estivales
en que con qué contento, con qué gozo
arribes a calas vistas por vez primera;
detente en emporios de Fenicia,
y adquiere las mercancías preciosas,
corales y nácares, ámbar y ébano,
y voluptuosos y variados perfumes,
cuanto más abundantes puedas los voluptuosos perfumes;
ve a ciudades de Egipto, a muchas,
aprende y aprende de los instruidos.

Siempre en tu mente ten Ítaca.
La llegada allí es tu destino.
Pero no apresures en nada el viaje.
Mejor que por muchos años se prolongue;
y, ya viejo, ancles en la isla
rico con cuanto ganaste en el camino,
sin esperar que te dé riquezas Ítaca.

Ítaca te dio el viaje hermoso.
Sin ella no hubieras salido al camino.
Pero no tiene ya que darte.
Y si la encuentras pobre, Ítaca no te engañó.
Así sabio como te hiciste, con tanta experiencia,
comprendieras ya qué significan las Ítacas.

Βιβλίο - «Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια» του Αλεχάντρο Κασόνα

Συγγραφέας: Alejandro Casona
Τίτλος πρωτοτύπου: Los árboles mueren de pie
Είδος έργου: Θέατρο
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: Buenos Aires, 1949
Ελληνικός τίτλος: Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια
Μετάφραση: Ιουλία Ιατρίδη
Εκδόσεις: Δωδώνη
Έτος 3ης (παρούσας) έκδοσης: 2021 (1η έκδοση 1977)

Το «ζωτικό ψεύδος» αποτελεί τη βάση του έργου –του παιχνιδιού– που ο συγγραφέας επιχειρεί ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα. Ο συγγραφέας αναζητά την έξαρση σ’ έναν κόσμο αυταπάτης, που θα γιατρέψει την απογοήτευση και τη δυστυχία μιας ανελέητης πραγματικότητας. Ο Μαυρίκιος, ο πρωταγωνιστής, εκφράζει τη σκέψη του δραματουργού με πολύ συγκεκριμένο τρόπο όταν λέει «Για τις αρρώστιες του κορμιού πολλοί ασχολούνται. Αλλά ποιος σκέφτηκε αυτούς που πεθαίνουν χωρίς μιαν ωραία ανάμνηση; Αυτούς που δεν είδαν να πραγματοποιείται ούτε ένα όνειρο;».

Στο έργο αυτό του Κασόνα, που εναρμονίζεται τόσο επιτυχημένα η πραγματικότητα με τη φαντασία ή η αλήθεια με το ψέμα, το βάρος δεν πέφτει μόνο στους χαρακτήρες αλλά και στη βαθύτερη έννοια που θέλει να δώσει ο συγγραφέας, σ’ ένα μήνυμα αισιοδοξίας για την αγάπη και την καλοσύνη.

Αστυνομική λογοτεχνία από την Ισπανία - «Η Κόκκινη Βασίλισσα» του Χουάν Γκόμεθ-Χουράδο

Συγγραφέας: Juan Gómez-Jurado
Τίτλος πρωτοτύπου: Reina Roja
Είδος έργου: Αστυνομικό μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ισπανική γλώσσα: 2015
Ελληνικός τίτλος: Η Κόκκινη Βασίλισσα
Μετάφραση: Αγγελική Βασιλάκου
Επιμέλεια: Ελένη Γεωργοστάθη
Εκδόσεις: Κλειδάριθμος
Έτος έκδοσης: 2022

Η Αντόνια Σκοτ είναι ξεχωριστή.

Πολύ ξεχωριστή. Δεν είναι αστυνομικός, ούτε εγκληματολόγος. Δεν έχει κρατήσει ποτέ όπλο, ούτε έχει φορέσει σήμα, αλλά έχει διερευνήσει, εξαιτίας της μοναδικής της ευφυΐας, δεκάδες εγκλήματα. Εδώ και τρία χρόνια ζει αποτραβηγμένη στη σοφίτα της στο Λαβαπιές. Αυτά που έχει χάσει είναι πολύ πιο σημαντικά από αυτά που την περιμένουν εκεί έξω.

Η Αντόνια Σκοτ δεν δέχεται επισκέψεις. Γι' αυτό δεν της αρέσει καθόλου, μα καθόλου, όταν ακούει άγνωστα βήματα να ανεβαίνουν τις σκάλες μέχρι τον τελευταίο όροφο.

Όποιος και να είναι, η Αντόνια είναι σίγουρη ότι έρχεται γι' αυτήν.

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ένα ποίημά μου στα ισπανικά

Μια προσωπκή ανάρτηση: Ένα ποίημά μου από την πρόσφατη ποιητική μου συλλογή με τίτλο Μακρινό τραγούδι, μεταφρασμένο από μένα στα ισπανικά. Ο τίτλος του ποιήματος είναι «Ο γλυκός χειμώνας».

El dulce invierno

Los sueños dominan
En el camino con las hojas caídas
La hermosura roja del ocaso
Recuerda tiempos pasados
Una vida
La grandeza de la simplicidad que te pertenece
Una nube se levanta de hojas
En tu paso
Susurrando con la boca de mil personas a quienes amaste
Fluyes sobre ella
Te diriges hacia el ocaso
En el horizonte que espera
Pintando el amor
Sobre los techos.

      Πίνακας: Camille Pissarro (1830-1903),"Οι κόκκινες στέγες", 1877